Βασίλης Ρώτας: Ένας ακάματος κορινθιος, εργάτης του πνεύματος

Σαν σήμερα 23 Απριλίου 1889 γεννήθηκε ο Βασίλης Ρώτας, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και μεταφραστής, μια σημαντικότατη μορφή του ελληνικού πολιτισμού.

Ο Βασίλης Ρώτας γεννήθηκε στο Χιλιομόδι Κορινθίας, το 1910 κατατάχθηκε στο στρατό, πήρε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους και αποστρατεύτηκε με βαθμό του συνταγματάρχη. Ασχολήθηκε με όλα τα είδη του λόγου και ιδιαίτερα με το θέατρο.

Υπήρξε επίσης ιδρυτής του Λαϊκού Θεάτρου Αθηνών (1930-1937) στο Παγκράτι, που όμως έκλεισε με την επιβολή της δικτατορίας του Μεταξά. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής οργάνωσε το Θεατρικό Σπουδαστήριο με συνεργάτες τον Μάρκο Αυγέρη, τη Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη, τον Γιάννη Τσαρούχη, τον Αντώνη Φωκά, τον Μάνο Κατράκη κ.ά. και διεύθυνε το Θεατρικό Όμιλο ΕΠΟΝ Θεσσαλίας, στα βουνά της Ελεύθερης Ελλάδας και στο θεσσαλικό κάμπο (1944, με τη συνεργασία ηθοποιών, λογοτεχνών και μελών της ΕΠΟΝ) και έδωσε θεατρικές παραστάσεις στο βουνό και σε χωριά της Θεσσαλίας. Δίδαξε επίσης στην Επαγγελματική Σχολή Θεάτρου και στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Πειραιώς.

Τη διετία 1965-66 εξέδιδε το περιοδικό «Λαϊκός Λόγος». Απαράμιλλο υπήρξε το έργο του της μετάφρασης των έργων του Σαίξπηρ σε συνεργασία με τη Βούλα Δαμιανάκου.

Εκτός από την ποιήση και το θέατρο ασχολήθηκε και με την μετάφραση. Στην ιστορία του νεοελληνικού θεάτρου πέρασε και για τις μεταφράσεις των έργων του Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Επίσης ιστορική έμεινε η μετάφρασή του της κωμωδίας του Αριστοφάνη Όρνιθες για την παράσταση του 1959 από το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν.

Ο Βασίλης Ρώτας δεν επηρεάστηκε τόσο από τα αισθητικά ρεύματα της εποχής του όσο από την λαϊκή παράδοση και το δημοτικό τραγούδι, αλλά και από τα λαϊκά παραμύθια και τον Καραγκιόζη. Η στάση του αυτή εκφράζει και την άποψή του ότι “δημιουργός, καταλύτης και αποδέκτης των πάντων είναι ο λαός”. Επίσης μεγάλη επιρροή στο έργο του είχε η σαιξπηρική δραματουργία και το αρχαίο ελληνικό δράμα.

Σε πολλά έργα του ο Ρώτας ακολούθησε τη μορφή και τη δομή της ελληνικής τραγωδίας (όπως στα Ελληνικά Νιάτα, 1946), των ιστορικών δραμάτων του Σαίξπηρ (Ρήγας Βελεστινλής, 1936 – Κολοκοτρώνης, 1955) και του Ελληνικού Θεάτρου Σκιών (Καραγκιόζικα, 1955).

Ο Βασίλης Ρώτας ενστερνίστηκε τις προοδευτικές αριστερές ιδέες, τις εξέφρασε με το έργο του και διώχτηκε γι’ αυτές.

Ο Βασίλης Ρώτας «έφυγε» στις 31 Μαϊου του  1977. H γενέτειρα του Κορινθία, δεν αξιώθηκε έως και σήμερα να δώσει σε έναν θεατρικό χώρο το όνομα του…