Adam Tooze: το ΔΝΤ και η τρόικα διέλυσαν την Ελλάδα – τρομακτική η οικονομική καταστροφή από το 2010 και μετά

Ο Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας και διευθυντής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου στο Πανεπιστήμιο του Columbia στη Νέα Υόρκη Adam Tooze, τις προηγούμενες ημέρες βρέθηκε στους Δελφούς, ως προσκεκλημένος του Ινστιτούτου Κοινωνικών Ερευνών “Eteron” και συζήτησε με τον διευθυντή του Ινστιτούτου, Γαβριήλ Σακελλαρίδη στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.

Δεν είναι η πρώτη φορά που βρίσκεται στη χώρα, ωστόσο, όπως είπε στο Magazine, εντυπωσιάστηκε από την περιοχή των Δελφών και δεν έχασε την ευκαιρία να επισκεφθεί τους αρχαιολογικούς χώρους.

Ως «ο άνθρωπος που εξηγεί τα πάντα», όπως τον αποκάλεσε στο πρωτοσέλιδό του τον Μάρτιο το New York Magazine, το οποίο έκανε λόγο για «Γαλαξιακό μυαλό», ήταν πρόθυμος να απαντήσει στις ερωτήσεις μας για την ελληνική οικονομία αλλά και τα δεδομένα που φέρνει η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

“ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΘΕΣΜΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ”

Μόλις τέσσερις ημέρες μετά την ανακοίνωση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, πως η χώρα πλήρωσε τα τελευταία χρήματα του δανείου στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ρωτήσαμε τον Adam Tooze πως αποτιμά τα μέτρα και τις απαιτήσεις των θεσμών από την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους.

«Δε νομίζω ότι η κριτική μπορεί να είναι πιο ευγενής με το πέρασμα του χρόνου. Ήταν μια καταστροφή. Mια από τις μεγάλες καταστροφές της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής της Ευρώπης τα τελευταία πενήντα χρόνια. Και από οικονομική άποψη, η ζημιά που προκλήθηκε στην Ελλάδα είναι τόσο κακή όσο οτιδήποτε άλλο συνέβη στην Ευρώπη από την Μεγάλη Ύφεση του 1929», είπε ο Βρετανός στο Magazine.

Και πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι αυτό συνέβη τον 21ο αιώνα πια και ενώ η λύση στο πρόβλημα ήταν έτοιμη, όπως γνωρίζουμε πλέον. Δείτε τα επιτόκια που πλήρωνε η Ελλάδα κατά τη διάρκεια της πανδημίας το 2020. Το χρέος της ήταν ακόμη μεγαλύτερο, όπως αυτή τη φορά είχε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Όλες αυτές οι λύσεις ήταν στα χέρια των θεσμών και δεν τις εκμεταλλεύτηκαν. 

Αυτά τα μέτρα που εφαρμόστηκαν κατά την πανδημία, δεν εφαρμόστηκαν στο απόγειο της κρίσης χρέους. Οπότε πιστεύω ότι η αποτίμηση του τι υπέστη η Ελλάδα από τους θεσμούς πρέπει να είναι καταδικαστική.

Δυστυχώς, είναι ένας εκτροχιασμός και πρέπει να παραμείνει ως θεμελιώδες ζήτημα για την Ευρώπη και τη διεθνή κοινότητα. Και δεν έχετε παρά να διαβάσετε τις εκθέσεις του ίδιου του ΔΝΤ για όσα έκανε στην Ελλάδα και θα δείτε πόσο επικριτικοί είναι για τις ίδιες τους τις ενέργειες».

“ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ”

Στη συνέχεια, ρωτήσαμε τον Adam Tooze για ένα ζήτημα το οποίο τον έχει απασχολήσει αρκετά, τη λεγόμενη «Μεγάλη Παραίτηση». Ένα κύμα παραίτησης των εργαζομένων από υποαμειβόμενες θέσεις εργασίας σε αρκετές χώρες του κόσμου, μετά το ξέσπασμα της πανδημίας. Στην Ελλάδα η «Μεγάλη Παραίτηση» δεν έχει παρατηρηθεί σε αντίστοιχο βαθμό με τις ΗΠΑ ή άλλες χώρες, του είπαμε. Πώς το εξηγεί;

«Νομίζω ότι είναι πολύ ενδεικτικό το γεγονός ότι δεν το έχετε δει στην Ελλάδα γιατί η Μεγάλη Παραίτηση είναι έκφραση μιας αλλαγής στην ισορροπία δυνάμεων στην αγορά εργασίας. Οι άνθρωποι παίρνουν μια τέτοια πρωτοβουλία όταν έχουν την ευκαιρία να μην κάνουν άθλιες δουλειές για κακή αμοιβή. Αποφασίζουν ότι δεν θέλουν να κάνουν κακοπληρωμένες δουλειές στα νοσοκομεία, δεν θέλουν πια να κάνουν κακοπληρωμένες δουλειές στα εστιατόρια. Και αυτό έχουμε δει στις ΗΠΑ. Έχουμε δει μια αποχώρηση χαμηλά αμειβόμενων εργαζομένων σε ορισμένες από τις πιο επισφαλείς θέσεις εργασίας», παρατηρεί. «Σε μια αγορά εργασίας όπως η ελληνική, η οποία έχει από τα πλέον υψηλά επίπεδα ανεργίας, η ισορροπία είναι μόνιμα εναντίον -κυρίως- των νέων εργαζομένων. Δεν πρόκειται να δείτε τέτοιου είδους φαινόμενο να εμφανίζεται γιατί οι άνθρωποι είναι απελπισμένοι για δουλειά και θα πάρουν οποιαδήποτε είναι διαθέσιμη», εξηγεί.